Şizofreni nasıl tedavi ediliyor?
İlk aşama, hekim danışmanlığında uzun süre düzenli olarak sürdürülmesi gereken ilaç tedavisidir.

Şizofrenide ilaç tedavisi tek çare mi?
Hayır. Şizofreni rahatsızlığının tedavisinde ilaç tedavisi mutlaka gerekiyor. Fakat diğer tedavi yöntemlerinin uygulanmasında yarar vardır.

Şizofreni tamamen iyileşir mi?
Şizofreni tanısıyla tedavi olan kişilerin beşte birinde zaman içinde belirtilerin tamamen ortadan kaybolduğu saptandı. Ancak bu düzelme, rahatsızlık öncesi işlevsellik düzeyine, yani en başa dönmeyi çoğu zaman sağlayamıyor.

Evlilik şizofreniyi iyileştirir mi?
Evliliğin şizofreniyi iyileştireceği kanısı, toplumda sık rastlanan yanlış bir düşüncedir. Şizofreni bazı yeteneklerde gerilemeye, faaliyetlerin başlatılmasında ve sürdürülmesinde zorluklara neden olduğundan, evlilikte özellikle çocuk yetiştirilmesi üzerine olumsuz tesir edebiliyor.

Hocalara okutmak, kurşun döktürmek iyileştirir mi?
Herkesin inançları doğrultusunda derdine çare araması doğaldır. Ancak şizofreni, üzerinde hekimlerin yıllardır uğraş verdiği tıbbi tedavi imkanları hızla çoğalan bir rahatsızlıktır. Çareyi hocalarda aramak sadece zaman kaybına yol açar.

Günümüzde tedavi hakkındaki eksik ve yanlış bilgiler şizofrenisi olan kişiyi ve yakınlarını akıldışı bazı tedavi yollarına sürükleyebiliyor. Hocalar, üfürükçüler, cin çıkarıcılar, medyumlar, biyo - enerji ve elektromanyetik dalgalarla tedavi yaptıklarını iddia edenler, kocakarı ilaçları kullananlar vb., şifa dağıtıcısı olarak sık başvurulan kişilerdir. Özellikle ülkemizde şizofreni tedavisi görenlerin geçmişlerinde yukarıda değinilen 'yardım arama' yollarından birine çoğunlukla rastlanıyor. Bu yollar hemen her zaman kişinin asıl tedaviye ulaşmasını geciktirerek rahatsızlığın kalıcı bir hale gelmesinde rol oynuyor. Şizofreni tedavisinde beklentileri gerçekçi bir düzeyde tutarak, güvenilir bir hekim ya da tedavi ekibiyle sürekli ilişki halinde olmak gerekiyor.

Şizofreni toplumsal yaşama nasıl yansıyor?
Şizofreni toplumdan uzaklaşmaya, yalnız başına bir yaşama yol açabileceği gibi, bazıları rahatsızlıklarına rağmen toplumsal ilişkilerini bir ölçüde koruyabiliyor, mesleklerini sürdürebiliyorlar.

Rahatsızlığı olanların yakınları utanç ya da suçluluk duyguları yaşayabiliyorlar. Rahatsızlığın oluşumunda kendilerinin geçmişte yapmış olduklarına inandıkları yanlışlıkların payı olduğunu düşünebiliyor ya da rahatsızlığın çevrelerinde yarattığı etkilere bağlı olarak utanç duygularına kapılabiliyorlar. Aile, şizofreniye kendisinin neden olduğuna inanırsa, şizofrenisi olan ferdini gizlemeye, komşularından yakın çevresinden saklamaya çalışıyor. Rahatsızlığı yaşayan insanların bunu hissettiği noktada ailelerine karşı öfke duymaları ve giderek daha fazla içe kapanmaları söz konusudur.

Peki, ne yapmak gerekiyor?
Şizofreninin bir suç ya da ceza değildir. Biyolojik yönleri ağır basan kişinin yeteneklerinde kısmen kısıtlamalara yol açabilen bir rahatsızlık olduğunun, öncelikle kabul edilmesi gerekiyor. Bu da şizofrenisi olan kişi üzerindeki beklenti yükünün aile baskısının azalmasında olumlu rol oynuyor.

Ailenin tavrı nasıl olmalı?
Açık ve net bir ilişki kurmak gerekiyor. Genelde şizofrenisi olan kişilerle en iyi geçinenlerin, onlara en doğal davrananlar olduğu biliniyor. Aynı anda birden fazla istekte bulunmadan, düşüncelerini değiştirmek için onları ikna etmeye çalışmadan, ailece topluca yapılan yemek yeme, misafir ağırlama, televizyon izleme gibi faaliyetlere sürekli olarak katılmaya zorlamadan, yalnız kalma ya da odalarına çekilme isteklerine duygusal mesafelerine saygı duyarak davranmak gerekiyor.

Ailenin davranışları tedaviyi etkiliyor mu?
Evet, kesinlikle. Aile ortamında her yaptıklarına karışılan, sürekli öfke dolu davranışlara, eleştirilere maruz bırakılan insanların, ilaçlarını düzenli olarak kullansalar bile, yeniden rahatsızlandıkları görülüyor. Bu nedenle tedavide ailenin bilgilendirilmesi büyük önem taşıyor.

Şizofreni Dostları Derneği’nin katkılarıyla

www.ailem.com