Şizofrenide elektroşok tedavisi

Elektroşok aslında psikiyatri tarihinin en meşhur tedavilerdendir. İsminde “şok” kelimesi geçtiği için, çoğu kişi bu tedavinin beyinde kalıcı bir hasar oluşturacağına inanır. Oysa elektroşok, hastalar için bir şans ve psikiyatrlar için güvenilir bir tedavi yöntemidir. Etkinliği kanıtlanmıştır, yan etki bakımından birçok yöntemden daha masumdur. Zor zamanlarda imdada yetişen, hastanın kısa zamanda kontrol altına alınmasını sağlayan, yaşlılarda ve hamile kadınlarda bile güvenilir bir şekilde uygulanabilen bir yöntemdir. Hastalığı yeni başlayan kişilere yapılan “elektroşok” tedavisinin, en az şizofreni ilaçları kadar etkili ve bu dönemde psikoterapiden daha yararlı olduğu ortaya konmuştur. Elektroşok tedavisinin şizofreni ilaçlarından da etkili olduğunu gösteren araştırma sonuçları da vardır. Özellikle yeni başlayan ya da aktif dönemde olan şiddetli şizofreni vakalarında uygulanan elektroşok tedavisi, durumun kontrol altına alınması ve hastanın bir an önce iyileşmesi bakımından çok üstün bulunmuştur.
Elektroşok tedavisinin, kronik şizofrenide daha az ümit verici olduğu bildirilmiştir. Ancak klinik deneyimler, dâhili ve nörolojik açıdan bir engel olmadığı takdirde kronik hastalarda bile bu tedavinin en az bir kür uygulanması gerektiğini göstermektedir.
Eskiden elektroşok tedavisi hastanedeki imkânsızlıklardan dolayı anestezi yapılmadan uygulanıyordu. Hastaya sara nöbeti oluşturacak bir elektriksel uyarı veriliyordu. O dönemde çok daha zahmetli olan elektroşokun artık anestezi altında uygulanması zorunlu kılınmıştır. Hasta anestezi uzmanının kontrolünde anestezik madde verilerek uyutulmakta, uyuduğu sırada elektroşok uygulaması yapılmakta ve hiçbir şeyi görmeden duymadan uyandırılmaktadır. İşlem esnasında ne bir sıkıntı, ne de bir korku duyulur. Hastalığı yeni başlamış, yemeyen, içmeyen, sosyal hayattan iyice kopmuş kişilere ilaç tedavisiyle birlikte elektroşok tedavisinin de uygulanması gerekir.
Elektroşok tedavisinin yan etkisi geçici unutkanlıktır. Hafif düzeydedir ve hasta her şeyi unutmamaktadır. Sadece hastane döneminde yaşadığı ufak tefek olayları ve detayları hatırlayamamaktadır ve unutkanlık iki üç ay içinde geçmektedir.
Kaynaklarda elektroşok kullanımının kesinlikle yasak olduğu bir durumdan söz edilmemektedir. Beyinde iltihaplanma, kanama, pıhtı söz konusuysa, kalple ilgili bir sorun varsa anestezi açısından bir sakınca olup olmadığı değerlendirilir. Yoksa bu durumlar da elektroşoka engel değildir.

Kaynak Kitap: Dr. Adnan ÇOBAN, Şizofreni, Timaş 2008